
O ata fa'aeletise e fa'aali atu ia te oe pe fa'afefea ona galue fa'aeletonika. A e vaʻai i le tele o laina ma foliga, e mafai ona e mauaina faʻafitauli vave pe a e iloa faʻailoga faʻavae. E te aʻoaʻo e mulimuli i le faʻaogaina o le eletise, faʻaleleia vaega malepelepe, ma e oʻo lava i le faia o au lava masini. Taumafai e faitau fa'ata'ita'iga moni ma fa'ata'ita'i le tusia o ta'aloga faigofie. O le ae lagona atili le mautinoa a'o e amata fau ma sui galuega faatino.
Fa'avae Fa'atonu Fa'aeletise
O a Fua Fa'aeletise
E te va'ai i fa'ailoga eletise toetoe lava i so'o se mea i mea tau eletise. O ata nei e fa'aali atu ai ia te oe le feso'ota'i ma galulue fa'atasi vaega. O laina ta'itasi ma fa'ailoga e ta'u atu ia te oe se mea e uiga i le tafe o le eletise. Atonu e te matauina foliga e pei o zigzags, li'o, po'o aū. O nei fa'ailoga e tu mo mea e pei o le tetee, maa, ma ki.
E fesoasoani sikola fa'aeletise ia te oe e te malamalama ai i se matagaluega ae e te le'i fauina. E mafai ona e va'aia fa'afitauli i le na'o le va'ai i le ata. Afai e te manaʻo e faʻaleleia se masini malepelepe, e te amata i le schematic. E te le tau mateina po o fea e alu i ai uaea. O le ata e avatu ai ia te oe se faafanua manino.
Fautuaga: A e vaʻavaʻai i faʻasologa eletise, taumafai e faʻafetaui faʻailoga taʻitasi ma se vaega moni. O lenei fa'ata'ita'iga e fa'afaigofie ai le fau pe toe fa'aleleia o ta'avale.
Ole laulau faigofie lea e fa'aalia ai mea e te va'aia:
faʻailoga | O Lona Uiga |
|---|---|
Laina zigzag | Resistor |
Laina pupuu | Vili |
liʻo | Feso'ota'iga |
ū | Diode |
Aiseā e aʻoaʻo ai e faitau se ata
E te maua se avanoa tele pe a e aʻoaʻo e faitau se ata. E te mafaia fausia au lava galuega faatino ma faaleleia mea e malepe. E te le tau faalagolago i taumatematega. E te iloa tonu le mea e alu i ai vaega taitasi.
Afai e te manaʻo e lelei i mea tau eletise, e tatau malamalama i faʻataʻitaʻiga eletise. O le ae mauaina nei ata i tusi lesona, tusi aoga, ma taiala i luga ole laiga. E fa'aaogaina e tagata amata ma tagata fiafia e a'oa'o ai tomai fou. E mafai ona e mulimuli i se fa'asologa e fa'amautinoa ai o lo'o galue lau matagaluega i le auala e te mana'o ai.
E te faasaoina foi le taimi ma tupe. E te va'aia ni mea sese ae e te le'i amata fa'amauina pe fa'afeso'ota'i uaea. E te aloese mai le faaleagaina o vaega. E te lagona atili le mautinoa a'o e galue i galuega fou.
Manatua: Amata i sikola eletise faigofie. Faataitai le faitau i ai i aso uma. O le ae sili atu ma vave i le malamalama i taamilosaga.
Fa'ailoga Fa'ailoga

A e vaʻavaʻai i ata eletise, e te vaʻaia le tele o foliga ma laina. E fa'atusa ia mea ta'itasi mo se vaega 'ese'ese i se matagaluega. E tatau ona e iloa nei mea fa'ailoga ta'amilosaga e faitau vave ata. Se'i tatou fa'avasega vaega ta'amilosaga sili ona taatele e te mauaina.
Punaoa Malosiaga
O puna eletise e maua ai le malosi i lau matagaluega. E masani ona e va'ai i ma'a po'o sapalai eletise i sikola. O le faailoga o le maa e foliga mai o se pea laina—tasi le umi, tasi le puupuu. O le laina umi o lona uiga o le itu lelei. O le laina puupuu o lona uiga o le itu le lelei.
faʻailoga | igoa | Le Mea e Fai |
|---|---|---|
─ | ─ | |
⎓ | DC Sapalai | Tu'u sa'o le au |
~ | AC Sapalai | E maua ai le aave fealua'i |
E te mauaina nei faailoga i le amataga o le tele o ata. Latou te faʻaalia le mea e ulu atu ai le eletise i le matagaluega.
Fautuaga: Siaki i taimi uma le faʻailoga puna eletise ae e te leʻi amata fauina. E ta'u atu ia te oe le ituaiga malosi e mana'omia e lau matagaluega.
eleʻele
O le eleele o se vaega taua o fuafuaga uma. E maua ai e le eletise se auala e toe foʻi ai. O le faailoga o le eleele e foliga mai o se seti o laina e faaputu i luga o le tasi ma le isi, e faapuupuu pe a alu i lalo.
faʻailoga | igoa | O Lona Uiga |
|---|---|---|
⏚ | eleʻele | Toe fa'afo'i masani |
E te fa'afeso'ota'i le tele o vaega ta'amilosaga i le eleele. Ole mea lea e fa'atumauina ai le saogalemu ma le mautu o lau matagaluega.
Suia
Su'e e mafai ona e pulea le tafega o le eletise. E te ki pe tape mea faatasi ma i latou. O le fa'ailoga fa'amaufa'ailoga fa'avae e pei o se motu i se laina ma se leve.
faʻailoga | igoa | Le Mea e Fai |
|---|---|---|
─o/ | SPST Suiga | Ki'i/tape le ta'amilosaga |
─o/o─ | Suiga DPDT | Suia sootaga |
E te va'ai tele i fa'ailoga uaea ta'avale. Latou te fesoasoani ia te oe e pulea moli, ili, ma isi masini.
Resistors
Resistors fa'agesegese le tafe o le eletise. O le faailoga o se laina zigzag po o nisi taimi o se faatafafa.
faʻailoga | igoa | Le Mea e Fai |
|---|---|---|
─//─ | Resistor | Fa'atapula'a le taimi nei |
E te fa'aogaina ni mea fa'atetee e puipui ai isi vaega ta'amilosaga mai le tele o le taimi nei.
Tagata faʻapitoa
Capacitors teuina ma faʻasaʻo le malosi. O la latou fa'ailoga e pei o ni laina se lua e fa'asaga le tasi i le isi, o nisi taimi e tasi le pi'o.
faʻailoga | igoa | Le Mea e Fai |
|---|---|---|
─ | ─ | |
─ | )─ | Polarized Cap |
E te maua capacitors i li'o fa'alogo ma fa'ata uaea ta'avale e fa'alelei ai le voltage.
Inductors
Inductors teuina le malosi i se maneta. O le faʻailoga e foliga mai o se faasologa o matasele poʻo faʻavili.
faʻailoga | igoa | Le Mea e Fai |
|---|---|---|
─(~~~~)─ | Inisinia | E teu ai le malosi i totonu o se coil |
E te va'aia inductors i filiga ma sapalai eletise.
Transformers
Transformers suia tulaga voltage. O le faailoga e lua vili i autafa, o nisi taimi e iai laina i le va.
faʻailoga | igoa | Le Mea e Fai |
|---|---|---|
─(~~~~)─ | ─(~~~~)─ |
E te fa'aogaina transformers i le eletise ma fa'ata o uaea ta'avale mo faiga fa'atonu.
Fusi
Relay e fai pei o ki e pulea e le eletise. O le faailoga o loʻo faʻaalia ai se atigipusa o loʻo i ai se vili ma sui i totonu.
faʻailoga | igoa | Le Mea e Fai |
|---|---|---|
─[ ]─ | moligafua | Su'e le ta'amilosaga i luga ma se fa'ailo |
Relay e fesoasoani ia te oe e pulea au tetele ma faailo laiti. E te mauaina i latou i ata o uaea taavale mo moli ma pu.
Vaevaega
Diodes fa'aao le eletise i le tasi itu. O le faailoga o se tafatolu e faasino i se laina.
faʻailoga | igoa | Le Mea e Fai |
|---|---|---|
► | Diode |
E te fa'aogaina diodes e puipui ai vaega ta'amilosaga ma le tafe sa'o.
Faʻaauau
Transistors e fai ma sui po'o fa'amalo. O le faailoga e foliga mai o se li'o e tolu laina e sau i fafo.
faʻailoga | igoa | Le Mea e Fai |
|---|---|---|
─(E)─(B)─(C)─ | NPN Transistor | Suia pe fa'ateleina fa'ailoga |
─(E)─(B)─(C)─ | PNP Transistor | Suia pe fa'ateleina fa'ailoga |
E te mauaina transistors toetoe lava o masini faaeletonika uma.
Tuufaatasi matagaluega
Integrated circuits, poʻo ICs, faʻapipiʻi le tele o vaega i totonu o le pu e tasi. O le faailoga o se faatafafā ma pine i itu.
faʻailoga | igoa | Le Mea e Fai |
|---|---|---|
[IC] | IC | Taulima galuega faigata |
E te va'ai i ICs i komepiuta, telefoni, ma fa'ata o uaea ta'avale.
Faʻamatalaga Gates
Logic gates fa'agasolo fa'ailoga i komipiuta. E tofu le faitotoa ma lana faailoga.
faʻailoga | igoa | Le Mea e Fai |
|---|---|---|
≥1 | POO Faitotoa | Outputs pe afai o lo'o iai se mea fa'aoga |
=1 | MA Faitotoa | Outputs pe afai o lo'o i totonu mea uma |
⊕ | XOR Faitotoa | Outputs pe afai e ese mea fa'aoga |
E te fa'aogaina faitoto'a fa'atatau i komepiuta ma faiga fa'atonutonu.
Optoelectronics
O vaega optoelectronic e faʻaaogaina le malamalama. O faailoga e masani ona faaali mai ai aū mo le malamalama.
faʻailoga | igoa | Le Mea e Fai |
|---|---|---|
► | < | TAITAIINA |
─[ ]─ | Photodiode | Lagona malamalama |
E te mauaina optoelectronics i faʻaaliga ma masini.
Isi Vaega
Atonu e te va'ai i isi fa'ailoga ta'amilosaga mo mea e pei o fuse, pu, po'o afi.
faʻailoga | igoa | Le Mea e Fai |
|---|---|---|
─[F]─ | Fusi | Puipui le taamilosaga |
─(M)─ | afi | Liliu le eletise i le gaioiga |
─(B)─ | Ili Ata | Fa'alogo |
Manatua: Afai e te pipii, su'e se tala po'o se ki i luga o le ata. E fesoasoani ia te oe e fa'afetaui fa'ailoga ta'amilosaga i vaega moni.
Ua e iloa nei vaega ta'amilosaga sili ona taatele ma o latou fa'ailoga. A e faitau i ata o uaea ta'avale po'o so'o se fa'asologa, e mafai ona e va'aia nei siepi ma malamalama i mea e fai e vaega ta'itasi. Faataitai le tusia o faailoga nei ma faafetaui i vaega moni. O le a sili atu lou lelei i le faitauina o ata ma le fausiaina o taamilosaga.
Mauaina ma Fesootaiga

Sui Uea
A e va'ai i se ata, e te va'ai laina i so'o se mea. O laina nei e fa'aalia ai uaea. Uaea e feso'ota'i vaega uma i lau matagaluega. E te mulimuli i uaea e va'ai pe fa'afefea ona alu le eletise mai le tasi vaega i le isi. O nisi taimi, e foliga sa'o le uaea. O nisi taimi, o uaea e punou i faatusa. Atonu e te va'aia uaea fa'asaga i isi uaea. Afai e kolosi uaea e aunoa ma se togi, o lona uiga e le fesootai uaea. Afai e te vaʻai i se togi e fetaui ai uaea, o lona uiga e fesoʻotaʻi le uaea i lena itu.
Motugaafa: Su'e i taimi uma uaea i lou tamatamailima. E mafai ona e mulimuli i le ala ma vaai po o fea e alu i ai le eletise.
Uaea Feso'ota'i vs
E tatau ona e iloa pe feso'ota'i uaea pe leai. O uaea feso'ota'i e iai se togi i le kolosi. Uaea e le'i feso'ota'i na'o le kolosi e leai se togi. E fesoasoani lea ia te oe e aloese ai mai mea sese pe a e fausia lau matagaluega. Afai e te fa'afefiloi uaea feso'ota'i ma uaea e le'i feso'ota'i, e ono le aoga lau matagaluega. E mafai ona e faʻaogaina se laulau e manatua ai le eseesega:
Ituaiga Uea | faʻailoga | O Lona Uiga |
|---|---|---|
Uaea fesootai | ─●─ | Ua pipii faatasi |
Uaea le fesootai | ── | Uea felava, leai se soofaatasi |
polarity
Polarity e ta'u atu ia te oe le auala e tafe ai le eletise. O nisi vaega e mana'omia uaea e fa'afeso'ota'i ai le ala sa'o. Mo se faʻataʻitaʻiga, o le maa e iai lona itu lelei ma le leaga. E te fa'afeso'ota'i uaea mai le itu lelei i le itu taumatau. Afai e te fa'afefiloi le polarity, atonu e le aoga lau matagaluega. Su'e fa'ailoga fa'aopoopo (+) ma fa'ailoga to'ese (-) i luga o le si'osi'omaga. Uaea mai le pito fa'aopoopo e alu i le vaega e mana'omia muamua le mana.
Terminals ma Nodes
O fa'amau o nofoaga ia e feso'ota'i ai uaea i se vaega. Nodes o vaega ia e so'o fa'atasi ai uaea. E te va'aia nodes o ni togitogi i luga o le ata. E te fa'afeso'ota'i uaea i fa'amau e fa'atino ai lau matagaluega. Afai e te misia se node, o lau uaea atonu e le ave le eletise i le mea e te manaʻo ai.
Seʻi o tatou vaavaai i se faaaʻoaʻoga faigofie. E iai sau maa, se LED, ma se tetee. O uaea e alu atu mai le tulaga lelei o le maa i le tetee. Ole tele ole uaea e feso'ota'i ai le tetee ile LED. Ona alu atu ai lea o uaea mai le LED i le tulaga leaga o le maa. E tafe le eletise i le uaea, moli le LED, ma toe foi i le maa.
+ (Battery) ── wiring ── [Resistor] ── wiring ── [LED] ── wiring ── - (Battery)
E mafai ona e va'ai pe fa'afefea ona feso'ota'i uaea vaega ta'itasi. O oe mulimuli i uaea ia malamalama pe faapefea ona galue le matagaluega.
Ata uaea ta'avale
Fa'ata Uaea Ta'avale
E te mauaina fa'ata'ita'iga o uaea ta'avale i tusi ta'avale ma tusi lipea. O ata nei e fa'aalia ai le feso'ota'i o uaea ta'itasi ma vaega i totonu o lau ta'avale. E mafai ona e va'aia le ala mo mea e pei o moli, leitio, po'o le afi fa'aola. O faʻailoga uma e tu mo se vaega moni, e pei o se fuse, relay, poʻo se ki. E fa'aogaina e fa'asologa o uaea ta'avale nisi o fa'ailoga tutusa e pei o sikola fa'a eletise masani. Ae e iai foʻi faʻailoga faʻapitoa mo vaega o taavale.
O nisi nei o mea o le a e va'ai i ata o uaea ta'avale:
Laina lanu eseese mo uaea taitasi
Fa'ailoga e ta'u atu ia te oe lanu uaea, pei ole BLK mo le uliuli po'o le mūmū mo le mumu
Fa'ailoga fa'apitoa mo vaega o ta'avale, e pei o pu, masini, po'o vili fa'amumu
Motugaafa: Va'ai i taimi uma le tala po'o le ki i luga o le ata. E fesoasoani ia te oe e fa'afetaui fa'ailoga ma lanu uaea i vaega moni o lau ta'avale.
Faitauga o Ta'avale Ta'avale
A e faitau i ata o uaea taavale, vaavaai mo le puna eletise, eleele, ma le ala e alu ai le eletise. Mulimuli i laina mai le maa i masini taitasi. Afai e te vaʻai i se malologa poʻo se ki, e te iloa le mea e mafai ona e ki ai pe tape ai se mea. E masani ona fa'aalia i ata uaea ta'avale e feso'ota'i ma numera pine. E fesoasoani lea ia te oe e su'e le nofoaga tonu e su'e pe fa'aleleia.
O le a e vaʻai i ni eseesega mai faʻasologa masani. O ata ta'avale e mafai ona foliga sili atu ona tumu. E masani ona latou fa'aogaina nisi fa'ailoga ma numera. Ae o le manatu autu e tutusa lava. Vaavaai mo faailoga, mulimuli i laina, ma vaai pe faapefea ona fesootai mea uma.
Iloa faitau tusi ata uaea fesoasoani ia te oe e faaleleia vave faafitauli. Afai e le ola moli o lau taavale, e mafai ona e mulimuli i uaea ma su'e le mea ua gau. E mafai fo'i ona e fa'aogaina ata nei e fa'aopoopo ai mea fou, pei o se meapueata fa'apolopolo po'o moli fa'aopoopo.
Fa'aaliga: Amata i le faitauina o ata faigofie o uaea. Ona taumafai malosi lea i ata o uaea ta'avale a'o e lelei.
Faiga Faʻapitoa
Fausia ma Fa'afitauli
E mafai ona e amata fau si'osi'omaga pe a e iloa fa'ailoga fa'ailoga fa'ailoga uaea. Fa'ata'ita'i galuega fa'atino e pei o le fa'amumuina o le LED po'o le fa'alogoina o le pusi. A le aoga se mea, va'ai i lau fa'asologa. Siaki faailoga taitasi ma mulimuli i uaea. E fesoasoani lea ia te oe vave maua mea sese. Atonu e te va'aia se uaea i se nofoaga sese po'o se vaega o lo'o liliu i le ala sese. Afai e te pipii, toe fa'atusatusa lau galuega ile fa'asologa. O le a sili atu lou lelei ile su'esu'eina o fa'afitauli tau eletise ile fa'ata'ita'iga.
Motugaafa: Taofi se api. Tusi i lalo mea aoga ma mea e le aoga. E fesoasoani lea ia te oe e a'oa'o mai galuega faatino taitasi.
Suia Li'o
E te le tau pipii i le uluai fuafuaga. A e lagona loa le to'a, taumafai e sui lau ta'amilosaga. Su'e se resistor mo se isi tau. Fa'aopoopo se ki po'o se isi LED. Fa'aoga le fa'ailoga fa'ailoga uaea e fuafua ai au suiga ae e te le'i fauina. I lenei auala, e mafai ona e vaʻai pe faʻafefea ona fetaui vaega taʻitasi i totonu o le matagaluega. O le a e aʻoaʻoina pe faʻafefea ona aʻafia suiga laiti i le galuega atoa.
Tusi lau ata fou ae e te le'i amataina.
Toe siaki fa'ailoga ma feso'ota'iga.
Su'e lau matagaluega i lea laasaga ma lea laasaga.
Fa'aagaitia Ou Tomai
E mafai ona e fa'alautele atili ou tomai e ala i le a'oa'oina e uiga i ta'amilosaga lavelave. Taumafai e faitau sikola tetele ma nisi vaega. Vaavaai mo mamanu i fa'ailoga ata o uaea. O le a amata ona e vaʻavaʻai pe faʻapefea ona faʻaogaina e matagaluega eseese manatu tutusa. Afai e te manaʻo e mamanuina au lava galuega faatino, aoao e uiga i le mamanu matagaluega polokalame ma le PCB fa'atulagaina. O meafaigaluega nei e fesoasoani ia te oe i le faia o taʻaloga mama, saogalemu, ma faʻalagolago.
Manatua: O le tele o lau faʻataʻitaʻiga, o le faigofie foi lea. E le o toe mamao ae e lagona le mautinoa i le faitauina o so'o se fuafuaga ma fa'aleleia fa'afitauli na o oe.
Ua e iloa nei pe aisea e taua ai faʻailoga schematic i mea tau eletise. O le faitauina o ata e fesoasoani ia te oe e maua ai faʻafitauli ma faʻafaigofie le fausiaina o taʻavale. E mafai ona e fa'ata'ita'i e ala i le tusiaina o au lava ata po'o le fa'aleleia o se mea faigofie. Afai e te manaʻo e aʻoaʻo atili, e mafai ona e suʻeina atili mamanu matagaluega ma auiliiliga.
Ia manatua, o poloketi uma e te faia e sili atu lou lelei. O le a mafai ona e faitau lelei schematics ma amata faia au oe lava poloketi faaeletonika.
FAQ
O a ata eletise ma aisea e te manaʻomia ai?
O ata fa'a-eletise o lo'o fa'aalia ai le feso'ota'i o vaega i totonu o se ta'amilosaga. E te fa'aogaina ata e fau, fa'aleleia, pe sui ai mea fa'aeletonika. O ata e fesoasoani ia te oe e iloa ai le mea e alu i ai uaea. Latou te faaalia foi le uiga o faailoga taitasi. O le fa'aaogaina o ata e sefe ai le taimi ma fesoasoani ia te oe e aloese mai mea sese.
E fa'afefea ona e faitauina fa'ailoga i ata?
Muamua, vaai i faailoga taitasi i le ata. Taumafai e fa'afetaui fa'ailoga i vaega moni e pei o fa'atete'e po'o sui. O ata e fa'aoga ai siepi ma laina e fa'aalia ai le alu o le eletise. Afai e te faataitaia le faitauina o ata i aso uma, o le a e manuia.
E mafai ona e fa'aogaina ata mo lipea o ta'avale?
Ioe, e te mafaia! O tusi taʻavale e iai faʻataʻitaʻiga mo uaea ma vaega. O nei ata e fesoasoani ia te oe e su'e ai fa'afitauli i mea e pei o moli po'o leitio. E te mulimuli i le ata e iloa ai pe fa'afefea ona feso'ota'i uaea. O le fa'aogaina o ata e fa'afaigofie ma vave ai le lipea o ta'avale.
Aisea e ese ai foliga o nisi ata?
O nisi ata e fa'aogaina fa'ailoga fa'apitoa mo nisi masini. O ata ta'avale e ono fa'aalia ai lanu uaea po'o numera feso'ota'i. O ata o fale e faʻaaoga ai faʻailoga eseese mo soʻo poʻo ki. I taimi uma siaki le tala i le ata e iloa ai le uiga o faailoga taitasi.
E fa'afefea ona e faia au lava ata?
oe tusi ata e ala i le fa'aogaina o foliga faigofie mo vaega ta'itasi. Amata i se maa, ona faaopoopo lea o uaea, ki, ma isi vaega. E fesoasoani ata ia te oe e fuafua ae e te le'i fauina. E mafai ona e fa'aogaina polokalama fa'akomepiuta fua pe na'o pepa e fai ai ata.
Motugaafa: Taumafai e tusi ata mo ta'aloga laiti. O le a vave ona e aʻoaʻo ma fai ni nai mea sese.
laʻa | O au mea e fai |
|---|---|
1 | Filifili vaega mo lau ata |
2 | Tusi ni faailoga i lau ata |
3 | Fa'afeso'ota'i uaea i lau ata |
4 | Siaki lau ata mo mea sese |
Example:
(Battery) ── [Switch] ── [LED]
Draw diagrams like this to show connections.




